RetailZoom: Raste broj korpi sa namazima, kao i penetracija

U periodu od februara 2025. do januara 2026. godine dolazi do količinskog rasta od +8,2% sirnih namaza, dok vrijednosno kategorija sirnih namaza raste +7,2%. Količinski rast dolazi od pada cijena po jedinici prodaje (kg) od -0,9%. U istom posmatranom periodu kategorija namaza na bazi mesa i ribe pada -9,7% u prodatim količinama, dok je vrijednosni pad iznosio -12%. Vege namazi (humusi i slično) bilježe rast od +2,8% u volumenu, a +1,5% u vrijednosnoj prodaji.

Globalno tržište namaza

Globalno tržište namaza (mesni, mliječni/sirni, vege/biljni) bilježi stabilan rast i procjenjuje se na oko 30 milijardi dolara, sa umjerenim godišnjim rastom od oko 3–4%. Evropa predstavlja najznačajniji region, sa više od trećine ukupne potrošnje i ključnom ulogom u inovacijama, posebno u segmentima premium i plant-based proizvoda.

Najveći dio tržišta čine sirni namazi, koji dominiraju zahvaljujući širokoj upotrebi i snažnoj tradiciji u Evropi. Iako ovaj segment ostaje okosnica industrije, njegov rast je ograničen i kreće se oko 3% godišnje, uz sve veći fokus na proizvode sa dodatom vrijednošću, poput funkcionalnih i „clean label“ varijanti.

Mesni namazi, poput pašteta, i dalje imaju stabilnu bazu potrošača, naročito u centralnoj i istočnoj Evropi. Ipak, ovaj segment suočava se sa sve većim izazovima usljed promjena u percepciji zdravlja i regulatornih pritisaka, što dovodi do stagnacije ili blagog pada na razvijenim tržištima.

Najdinamičniji dio industrije čine biljni (plant-based) namazi, uključujući alternative sirnim namazima i proizvode na bazi povrća i orašastih plodova. Ovaj segment bilježi dvocifrene stope rasta, podstaknute rastućim interesovanjem za zdravlje, održivost i fleksitarijansku ishranu. Evropa se posebno izdvaja kao lider u ovom trendu, sa snažnim razvojem kategorije veganskih sirnih namaza.

U narednom periodu očekuje se da će tradicionalni segmenti, poput sirnih i mesnih namaza, zadržati ulogu stabilnih generatora prihoda, dok će glavni pokretač rasta dolaziti iz inovacija u plant-based kategoriji. Industrija se tako sve više kreće ka modelu u kojem se balansira između tradicije i novih očekivanja potrošača.

Namazi na teritoriji Srbije

Na teritoriji Srbije, prema istraživanju kompanije RetailZoom, ako poredimo period posljednjih godinu dana zaključno sa januarom 2026. godine u odnosu na isti period prošle godine, dolazi do količinskog rasta od +8,2% sirnih namaza, dok vrijednosno kategorija sirnih namaza raste +7,2%. Količinski rast dolazi od pada cijena po jedinici prodaje (kg) od -0,9%. U istom posmatranom periodu kategorija namaza na bazi mesa i ribe pada -9,7% u prodatim količinama, dok je vrijednosni pad iznosio -12%. Vege namazi (humusi i slično) bilježe rast od +2,8% u volumenu, a +1,5% u vrijednosnoj prodaji.

Podaci kompanije RetailZoom odnose se na količinsko i vrijednosno učešće namaza (mliječni, mesni, vege) na maloprodajnom tržištu Srbije u periodu od februara 2025. do januara 2026. godine. Tokom posmatranog perioda, za mliječne namaze u sjevernoj Srbiji generisano je 28% prodatih količina, dok vrijednosno to predstavlja 29% tržišnog učešća. U Beogradu, količinski i vrijednosno posmatrano, „odlazi“ 41% prodaje, dok je kumulativno u regionu zapadne i istočne Srbije prodato 32% količina prodaje, što čini 30% vrijednosno posmatrano.

Najveće količine mliječnih namaza su u periodu od februara 2025. do januara 2026. godine prodate kroz kanal hipermarketa i supermarketa (54% količinski i vrijednosno), u kanalu velikih i srednjih radnji prodato je 34% količina i 35% vrijednosno, dok je u kanalu malih radnji prodato 12% količina i 11% vrijednosti od ukupne kategorije.

Prodaja po regionima za mesne namaze i paštete bilježi u Beogradu 17% prodatih količina i 18% prodate vrijednosti, u regionu sjever (Vojvodina) proda se po 40% količina i vrijednosti cijele kategorije, dok regioni zapadne i istočne Srbije čine 43% prodatih količina i 42% prodate vrijednosti.

Prodaja po kanalima za mesne namaze i paštete dominantno dolazi iz kanala velikih i srednjih radnji (po 44% prodatih količina i prodate vrijednosti), kanal hiper/supermarketa čini 29% prodatih količina i 30% vrijednosti, a male radnje čine po 27% prodatih količina i vrijednosti.

Sve popularniji vege namazi (humusi i slično) najviše se prodaju u regionu Beograda sa 52% prodatih količina i 53% vrijednosne prodaje, zatim u regionu Vojvodine sa po 26% prodatih količina i vrijednosti, dok regioni istočne i zapadne Srbije nose po 22% prodatih količina i 21% vrijednosti.

Prodaja po kanalima za vege namaze dominantno dolazi iz kanala hiper i supermarketa (66% prodatih količina i 67% prodate vrijednosti), kanal velikih i srednjih radnji čini 30% prodatih količina i 29% vrijednosti, dok male radnje čine samo 4% prodatih količina i vrijednosti.

Sirni namazi učestvuju sa po 26% u ukupnim prodajnim količinama i vrijednosti, mesni namazi „nose“ po 67% prodatih količina i vrijednosne prodaje, dok vege namazi čine po 4% prodatih količina i prodajne vrijednosti.

Analiza potrošačke korpe u modernoj trgovini prema RetailZoom TIME alatu pokazuje da broj korpi sa kategorijom namaza raste +4%, penetracija u prosječnoj potrošačkoj korpi raste +8%, dok prosječna vrijednost korpe iznosi 395 RSD i pada -4% u odnosu na prošlu godinu.

Vodeći proizvođači u kategoriji sirnih namaza su: Belje, Imlek, Mljekara Šabac, Lactalis, Savencia (po količinskom i vrijednosnom tržišnom učešću, rangirani po abecednom redu).

Vodeći proizvođači u kategoriji mesnih namaza su: Carnex, Droga Kolinska, Neoplanta, Yuhor (po količinskom i vrijednosnom tržišnom učešću, rangirani po abecednom redu).

Vodeći proizvođači u kategoriji vege namaza su: Carnex, Compass, Divan Garden, DTD Ribarstvo, Olimpia Xenia Agroindustrial (po količinskom i vrijednosnom tržišnom učešću, rangirani po abecednom redu).